محدودهء اصفهان افزوده شد و نام آن « ايرانوثارث كواذ » بود ؛ ولى در فرهنگ فارسى معين آمده است كه آن شهر « ايران وينارت كواد » نام داشت ، يعنى « ساخته و پرداختهء قباد در ايران » . « 1 » برج و باروهاى جى ابن رسته كه تأليف خود الاعلاق النّفيسة را در سال 290 ه ق به پايان رسانيده است ، اصفهان را از بناهاى اسكندر مىداند و محل آن را در زمينى به شكل دايرهء كامل كه مساحت آن دو هزار جريب دهقانى بوده ذكر مىكند و نام مسّاح آن را محمد بن ابراهيم مشهور به محمد بن لرهء اصفهانى ( در بعضى مأخذ ديگر : محمد بن لدّهء اصفهانى ) آورده است . او مىنويسد باروى عظيم اين شهر چهار دروازه و صد برج داشته است . « 2 » حافظ ابو نعيم كه معمولا مطالب خود را دربارهء تاريخ اصفهان از كتاب‌هاى حمزه و ابو الشّيخ گرفته است ، مساحت شهر جى را دو هزار جريب ذكر مىكند و شمار برج‌هاى ( - كوشك‌هاى ) آن را يكصدوچهار برج آورده ، كه با فاصله‌هاى متساوى در حصار شهر مشاهده مىشده است . « 3 » معمارى شگفت‌انگيز دروازه‌هاى تاريخ اصفهان حافظ ابو نعيم اصفهانى كه معمولا با توجه به نوشته‌هاى معاصرين خود ، حمزهء اصفهانى و حافظ ابو الشّيخ ، در كتاب خود به ذكر مطالب مىپردازد ، مىگويد : آذر شاپوران ( - آذرشاپور ، آذر سابور ) در حين اتمام باروى جى چهار دروازه بر آن تعليق كرد ، به اين ترتيب كه در روز يازدهم برج ( خورشيد روز در تقويم ايران باستان ) دروازه‌اى را كه به طرف « ميدان بازار » است ، بساخت و نام آن را دروازهء خورشيد ( - باب خور - خوربر )

--> ( 1 ) . ترجمهء فارسى سنّى ملوك الارض و الانبياء ، ص 35 و حاشيهء آن . ( 2 ) . الاعلاق النّفيسة ، ص 189 . ( 3 ) . - گنجينهء آثار تاريخى اصفهان ، ص 16 - 17 .